Winkelwagen
0 artikelen
Geen producten gevonden...
Verlanglijst
artikelen
U moet ingelogd zijn om deze functie te gebruiken....
Inloggen
Als u een account bij ons heeft, meld u dan aan.
Registreren
Door een account aan te maken in deze winkel kunt u het betalingsproces sneller doorlopen, meerdere adressen opslaan, bestellingen bekijken en volgen en meer.
26 okt 2018

Effect van wintertijd op onze nachtrust

Dit weekend gaat de klok weer een uurtje terug. Dat is goed nieuws voor veel mensen. Een uurtje langer in bed kunnen blijven liggen is nooit verkeerd natuurlijk! Hoewel....

Er wordt al lang gediscussieerd over het nut van wintertijd en zomertijd. Waar komt dit tijdsverschil eigenlijk vandaan? En wat is het effect op onze nachtrust? Om deze vragen te beantwoorden duiken we even in onze fascinerende "tijd-geschiedenis".

Hoe laat is het werkelijk? 

Wie vóór 1909 in Zwolle vroeg hoe laat het was, kreeg een ander antwoord dan in Haarlem. Tijd verschilde in Nederland toen nog van plaats tot plaats namelijk. In het oosten van Nederland was het later dan in het westen van ons land. Dat kwam omdat we destijds nog gebruik maakten van de zonnetijd.  

ZonnewijzerZonnetijd wordt gemeten met een poolstijlzonnewijzer die zeer nauwkeurig is afgesteld. Door de verplaatsing van de zon langs de hemel verplaatst de schaduw van de stijl zich langs de cijfers bij de uurlijnen. Omdat het de aarde vier minuten kost om één graad onder de zon door te draaien, vinden er op relatief korte afstanden al tijdverschillen plaats. 

De zonnetijd is een zeer nauwkeurige meting en geeft feitelijk de enige juiste lokale tijd aan. Daarom noemen we het ook wel de 'ware tijd'. Maar al die lokale tijdverschillen vormde begin 20e eeuw steeds meer een probleem.

 

Van "Ware tijd" naar "Nederlandse tijd"

Op 1 mei 1909 werd in Nederland voor het eerst een standaard nationale tijd ingesteld. De reden hiervoor was de nationale uitbreiding van de Nederlandse spoorwegen. Een tijdschema met allemaal verschillende lokale tijden was nu eenmaal niet zo handig. Om deze reden werd in 1909 de Nederlandse tijd ingesteld. Deze was gelijk aan de plaatselijke middelbare tijd van Amsterdam, om precies te zijn die van de Westertoren. Daarom werd het toen ook wel de Amsterdamse tijd genoemd.

In 1937 besloten we in Nederland om onze nationale tijd toch ietwat bij te stellen. De Amsterdamse tijd was namelijk 19 minuten en 32 seconden later dan de GMT [Greenwich Mean Time, tijd afgemeten aan de 0 lengtegraad]. Een bizar tijdverschil dat ook weer niet bepaald als handig werd ervaren. Dus werd onze nationale tijd met 28 seconden bijgesteld. Voortaan werd de Gorkumse tijd aan gehouden, exact 20 minuten later dan in Londen.

 

Van "Nederlandse tijd" naar "Midden-Europese tijd"

Toen de Duitsers tijdens de tweede wereldoorlog Nederland bezetten vonden ze die exact 20 minuten tijdverschil ook niet bepaald praktisch. Het was in Nederland namelijk ook exact 20 minuten vroeger dan in Berlijn. En dat leverde communicatieproblemen op.

Op bevel van de Duitse bezetters werd daarom in Nederland op 16 mei 1940 de klok één uur en 40 minuten vooruit gezet. Gelijk met de tijd van Duitsland en daarmee gelijk aan de Midden-Europese tijd (CET). Maar waarom dat extra uur?

 

De introductie van zomer- en wintertijd 

Herintroductie zomertijd in Nederland in 1977Duitsland stelde als eerste land de zomertijd in. Dat gebeurde tijdens de eerste wereldoorlog. De klok werd in de zomer één uur naar voren gezet zodat optimaal geprofiteerd werd van het natuurlijke daglicht en er op deze wijze (kostbare) kolen bespaard werden. Toen de Duitsers in mei 1940 de Midden-Europese tijd in Nederland introduceerde, werd automatisch ook de zomertijd in Nederland geïntroduceerd.

In 1946 stapte Nederland, net als een aantal andere landen na de oorlog, weer af van deze zomertijd. Maar toen in 1973-1974 een Europese oliecrisis ontstond besloot Nederland, samen met enkele andere West-Europese landen, de zomertijd te herintroduceren.  Dat gebeurde in de zomer van 1977. Wederom als energiebesparende maatregel. 

 

Effect op de nachtrust

Er valt veel te zeggen voor energiebesparende redenen. Ook vandaag de dag. Maar een uur tijdsverschil kan de biologische klok al aardig in de war sturen. Vooral kinderen kunnen er last van hebben. Echter ook volwassen kunnen een jetlag-effect ervaren. Als u gewend bent vroeg op te staan kan de dag een uur té lang duren. We hebben dan immers geen dag van 24, maar van 25 uur.

Tip: Het beste is gewoon om direct naar de nieuwe tijd te gaan leven. En geen 'wenperiode' in te stellen. Des te sneller bent u er overheen!

 

Zomer- of wintertijd (opnieuw) afschaffen?

Het is al jaren een publieke discussie of de wintertijd/zomertijd beter afgeschaft kan worden of niet. Er zijn zowel voor- als tegenstanders. In september 2018 maakte de Europese Commissie bekend zo snel mogelijk een eind te wil maken aan het verzetten van de klok in Europa. Maar ieder land dient zelf hier een keuze in te maken. Elk EU-lidstaat mag voor 1 april 2019 (geen grapje!) het tijdsysteem bepalen. In 2019 weten we dus of wij dit weekend voor het laatst onze wekker hebben verzet.

 

Door het gebruiken van onze website, ga je akkoord met het gebruik van cookies om onze website te verbeteren. Dit bericht verbergen Meer over cookies »